Шетелдік жұмыскерлердің санаттары және рұқсат мерзімдері
Жаңартылды: 2026 жылғы қазан
Жұмыскердің санатына бәрі дерлік байланысты: рұқсат қанша мерзімге берілетіні, оны ұзартуға бола ма, алым қанша тұрады және компания штатта қазақстандықтардың қандай үлесін ұстауы керек. Санатты жұмыс берушінің қалауы емес, лауазым анықтайды — және ондағы қате бас тартудың жиі себептерінің бірі.
Шетелдік жұмыскерлердің төрт санаты
| Санат | Кімдер жатады | Мысалы |
|---|---|---|
| Бірінші | басшылар және олардың орынбасарлары | директор, директордың орынбасары |
| Екінші | құрылымдық бөлімшелердің басшылары | бөлім бастығы, қызмет басшысы |
| Үшінші | мамандар | инженер, бухгалтер, IT-маман |
| Төртінші | білікті жұмысшылар | дәнекерлеуші, монтаждаушы, жабдық операторы |
Екінші, үшінші және төртінші санаттар үшін жұмыскер кәсіптік стандарттар мен біліктілік анықтамалықтары бойынша лауазымның біліктілік талаптарына сай болуы керек. Білімі де, жұмыс тәжірибесі де тексеріледі.
Маусымдық жұмыскерлер бөлек топ: оларды бекітілген кәсіптер тізбесі бойынша маусымға байланысты жұмыстарға бір жылдан аспайтын мерзімге тартады.
Рұқсат мерзімдері және ұзарту
| Санат | Рұқсат мерзімі | Ұзарту |
|---|---|---|
| Бірінші | 1, 2 немесе 3 жыл | 1, 2 немесе 3 жылға |
| Екінші және үшінші | 12 ай | 12 айдан, 3 реттен артық емес |
| Төртінші | 12 ай | ұзартылмайды |
| Маусымдық жұмыскерлер | 90, 180, 270 немесе 365 күн | ұзартылмайды |
Демек, екінші немесе үшінші санаттағы маман бір рұқсат бойынша ұзартулармен төрт жылға дейін жұмыс істей алады. Рұқсатты қалай және қашан ұзартуға болатынын «Жұмысқа рұқсатты ұзарту» бетінен оқыңыз.
Төртінші санатқа арналған ерекше шарт
Білікті жұмысшыларға рұқсат алған кезде жұмыс беруші оларды 6–12 ай ішінде сол немесе төртінші санаттағы басқа лауазымдарда Қазақстан азаматтарымен ауыстыруға міндеттенеді. Ауыстыру туралы мәліметтерді жұмыс беруші мемлекеттік ақпараттық жүйеге енгізеді. Сондықтан төртінші санат — жылдарға емес, шектеулі мерзімге арналған шешім.
Штаттағы қазақстандықтардың үлесі
Рұқсат компанияда Қазақстан азаматтарының үлесі сақталған жағдайда ғана беріледі және ұзартылады:
- бірінші және екінші санаттағы жұмыскерлер арасында кемінде 70 %;
- үшінші және төртінші санаттағы жұмыскерлер арасында кемінде 90 %.
Есептеу кезінде ЕАЭО елдерінің азаматтары шетелдік болып саналмайды. Бұл талап, мысалы, 20 адамға дейінгі шағын бизнеске, мемлекеттік ұйымдарға және 10 адамға дейінгі шетелдік компаниялардың филиалдарына қолданылмайды. Үлес бұзылса, соңғы берілген рұқсаттар кері қайтарылады.
Корпоративішілік ауыстыру
Шетелдік компания қызметкерін өзінің қазақстандық филиалына, еншілес ұйымына немесе өкілдігіне ауыстырған кезде бөлек санаттар қолданылады: басшылар, менеджерлер және мамандар. Шарттары:
- жіберуші компания Дүниежүзілік сауда ұйымына мүше елде тіркелген;
- қызметкер онда кемінде бір жыл жұмыс істеген;
- рұқсат ауыстыру мерзіміне, бірақ үш жылдан аспайтын мерзімге беріледі және бір рет 12 айға ұзартылады;
- шетелдік менеджерлер мен мамандар сол санаттағы қазақстандықтар санының жартысынан аспауы керек;
- жұмыс беруші ерекше шарттардың бірін қабылдайды: қазақстандық қызметкерлерді оқыту, қайта даярлау немесе біліктілігін арттыру не жаңа жұмыс орындарын құру.
Мұндай рұқсаттар үшін алым алынбайды.
Санат және алым
Санат неғұрлым жоғары және мерзім неғұрлым ұзақ болса, алым соғұрлым жоғары: мысалы, базалық мөлшерлемелері бар салаларда екінші санаттағы маман үшін 158 АЕК-тен басшыға арналған үш жылдық рұқсат үшін 411 АЕК-ке дейін. Толық кесте — «Жұмысқа рұқсат үшін алым» бетінде.
Workmigration қалай көмектеседі
Өтініш бергенге дейін жұмыскердің лауазымы мен біліктілігі бойынша санатты анықтаймыз, штаттағы қазақстандықтардың үлесін тексереміз және рұқсаттың қай мерзімі тиімдірек екенін айтамыз.
Жағдайыңызды талқылайық
Бізге жазыңыз — сіздің жағдайыңызда не қажет екенін және қанша уақыт алатынын тегін айтамыз.
WhatsApp-қа жазуСұрақтар мен жауаптар
Жұмыскердің санатын кім анықтайды?
Санат лауазымнан және оның біліктілік анықтамалықтары бойынша талаптарынан шығады. Санат қате көрсетілсе, рұқсат беруден бас тартылады.
Төртінші санаттағы жұмысшыға рұқсатты ұзартуға бола ма?
Жоқ. Төртінші санатқа рұқсат ұзартусыз 12 айға беріледі.
Маманның рұқсатын неше рет ұзартуға болады?
Екінші және үшінші санаттар үшін — 12 айдан, үш реттен артық емес.
Ресей мен Қырғызстан азаматтары шетелдіктердің үлесіне есептеле ме?
Жоқ, штаттағы қазақстандықтардың үлесін есептеу кезінде ЕАЭО азаматтары шетелдік болып саналмайды.
Корпоративішілік ауыстыру қанша мерзімге ресімделеді?
Ауыстыру мерзіміне, бірақ үш жылдан аспайтын, 12 айға бір рет ұзарту мүмкіндігімен.
Басқа мақалалар
Жұмысқа рұқсатты ұзартуШетелдік жұмыс күшін тартуға рұқсатты ұзартуға қашан өтініш беру керек, оны кімге және неше рет ұзартуға болады және мерзімді өткізіп алсаңыз не болады.
Жұмысқа рұқсатты қайта ресімдеуШетелдік жұмыс күшін тартуға рұқсатты басқа жұмыскерге, төлқұжат ауысқанда немесе компания қайта ұйымдастырылғанда қашан қайта ресімдеуге болады және оны неге басқа жұмыс берушіге беруге болмайды.
2026 жылы жұмысқа рұқсат үшін алым: мөлшерлемелер мен теңгедегі сомалар2026 жылғы 1 қаңтардан бастап шетелдік жұмыс күшін тартуға рұқсат беру және ұзарту үшін алым мөлшерлемелері: санаттар мен салалар бойынша, АЕК және теңгемен.